Bỏ Qua Tới Nội Dung
Exness TurboThưởng thêm tới +5% hoa hồng cho lệnh Exness đóng trong 5 phút+5% hoa hồng lệnh ≤ 5 phútXem Chi Tiết

Mục Lục

Đã đọc 0% · còn khoảng 14 phút

  1. 1Expectancy Là Gì Trong Trading? Kỳ Vọng Toán Học Trong Trading Nói Lên Điều Gì?
  2. 2Công Thức Expectancy Từ Tỷ Lệ Thắng Và Risk Reward
  3. 3Tính Expectancy Từ Nhật Ký Giao Dịch Qua 30 Lệnh Mẫu
  4. 4Expectancy Theo R-Multiple: Vì Sao Tính Bằng R Dễ So Sánh Hơn
  5. 5Tỷ Lệ Thắng Bao Nhiêu Là Đủ? Bảng Expectancy Theo Win Rate Và R:R
  6. 6Chi Phí Giao Dịch Ăn Vào Expectancy Như Thế Nào
  7. 7Bao Nhiêu Lệnh Thì Expectancy Đáng Tin? Sai Số Của Mẫu Nhỏ
  8. 84 Sai Lầm Thường Gặp Khi Tính Expectancy
  9. 9Câu Hỏi Thường Gặp Về Expectancy Trong Trading
  10. 10Kết Luận: Dùng Expectancy Để Đánh Giá Hệ Thống, Không Chỉ Nhìn Tỷ Lệ Thắng

Expectancy Là Gì Trong Trading? Công Thức Kỳ Vọng Lợi Nhuận Từ Tỷ Lệ Thắng Và R:R

Người Duyệt: Jack Lambo

Đăng 14 phút đọc

Expectancy là gì trong trading: cán cân kính xanh chanh đựng xu vàng trên bệ đá đen

Một hệ thống thắng 65% số lệnh vẫn có thể làm tài khoản teo dần, trong khi hệ thống chỉ thắng 35% lại tăng đều qua từng tháng. Expectancy là gì trong trading chính là câu hỏi giải thích hiện tượng này: con số cho biết mỗi lệnh, tính trung bình sau nhiều lần lặp lại, kiếm thêm hay làm mất đi bao nhiêu tiền.

Con số này còn gọi là kỳ vọng toán học trong trading, được tính từ tỷ lệ thắng, lãi trung bình và lỗ trung bình. Trader chỉ nhìn tỷ lệ thắng thường kết luận sai về chiến lược của mình, vì tỷ lệ thắng mới là một nửa của phép tính.

Trong bài viết này, Backcom.io sẽ giải thích công thức expectancy, tính thử bằng các ví dụ có số, hướng dẫn tính từ nhật ký giao dịch và chỉ ra khi nào con số đó đáng tin.

Expectancy Là Gì Trong Trading? Kỳ Vọng Toán Học Trong Trading Nói Lên Điều Gì?

Expectancy là mức lãi hoặc lỗ trung bình mà một lệnh của hệ thống giao dịch mang lại sau một số lượng lớn lệnh, tính bằng tiền hoặc bằng bội số rủi ro R. Expectancy dương nghĩa là về lâu dài mỗi lệnh có lãi, còn expectancy âm nghĩa là càng giao dịch nhiều thì càng mất tiền.

Khái niệm này là ứng dụng trực tiếp của giá trị kỳ vọng trong xác suất, tức trung bình của mọi kết quả có thể xảy ra, mỗi kết quả nhân với xác suất của nó. Định nghĩa gốc có thể đọc tại trang giá trị kỳ vọng trên Wikipedia.

Điểm cần hiểu là expectancy là con số của hệ thống, không phải của một lệnh. Một lệnh đơn lẻ vẫn có thể thắng hoặc thua bất kể expectancy dương hay âm.

Ba thông số làm nên expectancy:

  • Tỷ lệ thắng: phần trăm số lệnh đóng có lãi trên tổng số lệnh.
  • Lãi trung bình: tổng tiền lãi chia cho số lệnh thắng.
  • Lỗ trung bình: tổng tiền lỗ chia cho số lệnh thua, lấy giá trị dương.

Thiếu một trong ba thì chưa tính được, nên chỉ khoe tỷ lệ thắng hoặc chỉ khoe risk reward chưa nói được chiến lược có lãi hay không.

Công Thức Expectancy Từ Tỷ Lệ Thắng Và Risk Reward

Expectancy là gì trong trading, công thức từ tỷ lệ thắng và risk reward: hệ thống A thắng 40% lãi +30 USD mỗi lệnh, hệ thống B thắng 65% lỗ 2 USD mỗi lệnh
Công Thức Expectancy Từ Tỷ Lệ Thắng Và Risk Reward

Công thức expectancy của một lệnh trung bình là tỷ lệ thắng nhân lãi trung bình, trừ đi tỷ lệ thua nhân lỗ trung bình, trong đó tỷ lệ thua bằng 1 trừ tỷ lệ thắng.

Expectancy = (Tỷ lệ thắng × Lãi trung bình) − (Tỷ lệ thua × Lỗ trung bình)

Hệ thống A thắng 40% số lệnh, lãi trung bình 150 USD, lỗ trung bình 50 USD. Phép tính là 0,40 × 150 = 60 và 0,60 × 50 = 30, nên expectancy bằng 60 − 30 = +30 USD mỗi lệnh. Dù trader thua tới 60% số lệnh, hệ thống vẫn có lãi vì mỗi lệnh thắng lớn gấp ba lệnh thua.

Hệ thống B ngược lại: thắng 65%, lãi trung bình 40 USD, lỗ trung bình 80 USD. Ta có 0,65 × 40 = 26 và 0,35 × 80 = 28, nên expectancy bằng −2 USD mỗi lệnh. Tỷ lệ thắng cao hơn nhưng trader vẫn mất tiền, vì lệnh thua lớn gấp đôi lệnh thắng.

Thông sốHệ thống AHệ thống B
Tỷ lệ thắng40%65%
Lãi trung bình150 USD40 USD
Lỗ trung bình50 USD80 USD
Lãi trung bình ÷ lỗ trung bình3,00,5
Expectancy mỗi lệnh+30 USD−2 USD

Số liệu chỉ mang tính minh họa phép tính, không phải kết quả của một chiến lược cụ thể.

Khi quy mọi lệnh về rủi ro 1R, lỗ trung bình bằng 1R còn lãi trung bình bằng RR, nên công thức rút gọn thành:

Expectancy (R) = Tỷ lệ thắng × RR − Tỷ lệ thua

Với hệ thống A, kết quả là 0,40 × 3 − 0,60 = +0,6R. Mỗi lệnh kỳ vọng thu về 0,6 lần số tiền rủi ro, và với R bằng 50 USD thì đó đúng là 30 USD ở trên. Bài về risk reward là gì và tỷ lệ 1:2 cần thắng bao nhiêu lệnh đi sâu vào phần hòa vốn, còn bài này ghép nó với tỷ lệ thắng để ra một con số duy nhất.

Tính Expectancy Từ Nhật Ký Giao Dịch Qua 30 Lệnh Mẫu

Tính expectancy từ nhật ký giao dịch: 30 lệnh, 13 thắng, 17 thua, tỷ lệ thắng 43,3%, expectancy +32,3 USD mỗi lệnh
Tính Expectancy Từ Nhật Ký Giao Dịch Qua 30 Lệnh Mẫu

Tính expectancy từ nhật ký giao dịch cần số liệu thật của từng lệnh đã đóng, không dùng ước chừng theo cảm giác. Mẫu 12 cột ở bài nhật ký giao dịch đã có cột kết quả mỗi lệnh, chỉ cần thêm một cột kết quả theo R nếu trader muốn tính ở bước sau.

Quy trình gồm năm bước:

  1. Lọc lệnh cùng một chiến lược: không trộn lệnh của hai phương pháp, vì mỗi phương pháp có expectancy riêng.
  2. Ghi kết quả ròng mỗi lệnh: số đã trừ spread, hoa hồng và swap.
  3. Chia hai nhóm: lệnh có lãi và lệnh lỗ, còn lệnh hòa vốn xếp vào nhóm lỗ với giá trị bằng 0.
  4. Tính ba thông số: tỷ lệ thắng, lãi trung bình, lỗ trung bình.
  5. Áp công thức và ghi ngày tính: để so sánh với kỳ sau.

Giả sử 30 lệnh gần nhất của một chiến lược có 13 lệnh thắng và 17 lệnh thua. Tổng lãi nhóm thắng là 1.820 USD, tổng lỗ nhóm thua là 850 USD.

Chỉ sốCách tínhKết quả
Tỷ lệ thắng13 ÷ 3043,3%
Lãi trung bình1.820 ÷ 13140 USD
Lỗ trung bình850 ÷ 1750 USD
Expectancy(0,433 × 140) − (0,567 × 50)+32,3 USD mỗi lệnh

Số liệu minh họa phép tính, nhật ký thật của trader sẽ cho kết quả khác.

Có một cách kiểm tra chéo nhanh hơn: expectancy bằng tổng lãi trừ tổng lỗ rồi chia cho số lệnh, tức (1.820 − 850) ÷ 30 = 32,3 USD, khớp với bảng. Nếu mỗi lệnh đang ghi bằng pip, bài công thức tính lợi nhuận forex theo pip và lot giúp đổi sang tiền trước khi đưa vào nhật ký.

Expectancy Theo R-Multiple: Vì Sao Tính Bằng R Dễ So Sánh Hơn

R-multiple là kết quả của một lệnh chia cho số tiền rủi ro ban đầu của chính lệnh đó, tức khoảng cách tới stop loss quy ra tiền. Lệnh rủi ro 50 USD và đóng lãi 150 USD là +3R, lệnh đóng lỗ đúng stop loss là −1R. Cách đo này được Van Tharp phổ biến trong cộng đồng trader.

Tính theo R có hai lợi thế:

  • So sánh được giữa các thời kỳ và các cặp tiền: vốn tăng từ 1.000 lên 5.000 USD hay lệnh vàng với lệnh EURUSD đều quy về bội số của rủi ro.
  • Gắn trực tiếp với quản lý vốn: trader rủi ro 1% vốn mỗi lệnh và có expectancy 0,65R thì kỳ vọng thêm khoảng 0,65% vốn cho mỗi lệnh, trước khi tính biến động.

Expectancy (R) = Trung bình cộng R-multiple của mọi lệnh

Với 30 lệnh mẫu ở trên, mỗi lệnh thắng trung bình +2,8R (140 ÷ 50) và mỗi lệnh thua −1R. Kết quả là (13 × 2,8 − 17 × 1) ÷ 30 = 19,4 ÷ 30 = +0,65R, tương ứng 32,3 USD khi R bằng 50 USD.

Cách này chỉ đúng khi R ổn định giữa các lệnh. Quy tắc rủi ro 1% mỗi lệnh và công cụ tính khối lượng lệnh giúp giữ R cố định, còn nếu R dao động từ 0,5% tới 3% vốn thì expectancy tính ra sẽ bị méo.

Tỷ Lệ Thắng Bao Nhiêu Là Đủ? Bảng Expectancy Theo Win Rate Và R:R

Bảng expectancy theo win rate và R:R: tỷ lệ thắng 30% đến 60% với RR 1:1, 1:2, 1:3, ô âm đỏ, ô dương xanh chanh
Tỷ Lệ Thắng Bao Nhiêu Là Đủ? Bảng Expectancy Theo Win Rate Và R:R

Tỷ lệ thắng hòa vốn là mức tỷ lệ thắng mà tại đó expectancy bằng 0, và nó chỉ phụ thuộc vào RR. Với RR 1:1 cần thắng 50%, RR 1:2 cần 33,3%, RR 1:3 cần 25%.

Tỷ lệ thắng hòa vốn = 1 ÷ (1 + RR)

Bảng dưới tính expectancy theo đơn vị R mỗi lệnh cho các cặp tỷ lệ thắng và RR phổ biến.

Tỷ lệ thắngRR 1:1RR 1:2RR 1:3
30%−0,40R−0,10R+0,20R
40%−0,20R+0,20R+0,60R
50%0,00R+0,50R+1,00R
60%+0,20R+0,80R+1,40R

Tính theo công thức tỷ lệ thắng × RR − tỷ lệ thua, chưa trừ chi phí giao dịch, mang tính minh họa phép tính.

Cách đọc bảng:

  • Cột RR 1:1: chỉ dương khi tỷ lệ thắng vượt 50%.
  • Hàng 30%: chỉ dương ở RR 1:3, vì mức hòa vốn của RR 1:2 là 33,3%.
  • Hàng 40%: đổi từ −0,20R sang +0,20R khi RR tăng từ 1:1 lên 1:2.

Hệ quả cần nhớ là RR và tỷ lệ thắng không độc lập. Trader dời take profit xa hơn để nâng RR thường thấy giá chạm mục tiêu ít hơn, nên tỷ lệ thắng giảm theo. Vì vậy cần đo lại expectancy bằng dữ liệu thật sau mỗi lần đổi cách chốt lời.

Chi Phí Giao Dịch Ăn Vào Expectancy Như Thế Nào

Spread, hoa hồng và swap là khoản trừ cố định trên mỗi lệnh, nên chúng kéo expectancy xuống trực tiếp, bất kể lệnh đó thắng hay thua.

Expectancy sau chi phí = Expectancy trước chi phí − Chi phí ròng mỗi lệnh

Giả sử một hệ thống scalping có expectancy trước chi phí là +10 USD mỗi lệnh. Tùy chi phí trung bình, kết quả thay đổi như sau:

  • Chi phí 4 USD mỗi lệnh: expectancy còn +6 USD, chi phí nuốt 40% lợi thế.
  • Chi phí 7 USD mỗi lệnh: expectancy còn +3 USD.
  • Chi phí 10 USD mỗi lệnh: expectancy bằng 0, hệ thống không còn lợi thế.

Biên lợi thế càng mỏng thì chi phí càng quan trọng, nên hệ thống vào nhiều lệnh ngắn nhạy với chi phí hơn hệ thống giữ lệnh dài, và bài overtrading là gì tính cả phí vào việc đặt trần số lệnh mỗi ngày.

Chương trình hoàn phí qua đối tác IB trả lại cho trader một phần hoa hồng mà sàn trả cho đối tác theo mỗi lot, nên chi phí ròng mỗi lệnh thấp hơn. Với giả định hoàn phí giảm chi phí từ 4 USD xuống 3 USD, expectancy của ví dụ trên tăng từ 6 lên 7 USD mỗi lệnh. Hoàn phí chỉ là khoản giảm chi phí, không biến hệ thống có expectancy âm thành dương, và không phải lý do để mở thêm lệnh.

Mức hoàn thật của từng sàn nằm ở trang so sánh sàn forex. Backcom.io là đối tác giới thiệu (IB/affiliate) độc lập của các sàn được liệt kê, khoản hoàn phí trích từ hoa hồng sàn trả cho đối tác, chi tiết tại tuyên bố rủi ro.

Bao Nhiêu Lệnh Thì Expectancy Đáng Tin? Sai Số Của Mẫu Nhỏ

Bao nhiêu lệnh thì expectancy đáng tin: khoảng tỷ lệ thắng thật thu hẹp từ 32%–68% (30 lệnh) còn 43%–57% (200 lệnh)
Bao Nhiêu Lệnh Thì Expectancy Đáng Tin? Sai Số Của Mẫu Nhỏ

Expectancy đo từ một mẫu nên luôn có sai số, và mẫu càng nhỏ thì sai số càng lớn. Sai số chuẩn của tỷ lệ thắng tính bằng căn bậc hai của p × (1 − p) chia cho n, trong đó p là tỷ lệ thắng và n là số lệnh.

Sai số chuẩn = √(p × (1 − p) ÷ n)

Với p bằng 50%, khoảng tin cậy 95% xấp xỉ bằng ±1,96 lần sai số chuẩn, và bảng dưới cho thấy khoảng đó thu hẹp theo số lệnh.

Số lệnh đã đoSai số chuẩnTỷ lệ thắng thật có thể nằm trong khoảng
30 lệnh9,1 điểm phần trăm32% – 68%
100 lệnh5,0 điểm phần trăm40% – 60%
200 lệnh3,5 điểm phần trăm43% – 57%

Công thức xấp xỉ phân phối chuẩn, chỉ để minh họa độ lớn của sai số.

Bảng này chỉ đo tỷ lệ thắng, trong khi expectancy còn phụ thuộc độ phân tán của lãi và lỗ, nên mức +32,3 USD của 30 lệnh mẫu mới chỉ là điểm xuất phát. Muốn tin hơn, trader cần vài trăm lệnh, hoặc chạy backtest trên dữ liệu đủ dài rồi kiểm lại bằng tài khoản demo hoặc vốn nhỏ.

Expectancy dương cũng không loại bỏ chuỗi thua. Với tỷ lệ thắng 40%, xác suất 5 lệnh liên tiếp đều thua là 0,6 mũ 5, tức khoảng 7,8%, nên sau vài trăm lệnh gặp chuỗi như vậy là chuyện bình thường. Độ sâu của chuỗi thua được đo ở bài drawdown là gì.

4 Sai Lầm Thường Gặp Khi Tính Expectancy

1. Trộn nhiều chiến lược vào một phép tính

Lệnh theo xu hướng và lệnh đảo chiều có tỷ lệ thắng và RR khác hẳn nhau. Trộn chung sẽ ra một con số không mô tả hệ thống nào, nên mỗi setup cần một dòng expectancy riêng.

2. Bỏ lệnh vi phạm kế hoạch khỏi mẫu

Loại các lệnh vào sai kế hoạch làm expectancy đẹp lên một cách giả tạo. Cách tốt hơn là tính hai con số, một cho lệnh đúng kế hoạch và một cho toàn bộ lệnh, vì chênh lệch giữa chúng chính là chi phí của việc thiếu kỷ luật.

3. Để một lệnh ngoại lai kéo cả trung bình

Một lệnh +20R trong mẫu 40 lệnh có thể làm expectancy dương dù 39 lệnh còn lại không có lãi. Trader nên tính thêm expectancy sau khi bỏ lệnh lớn nhất, nếu kết quả xuống gần 0 thì lợi thế chưa vững.

4. Đổi mức rủi ro giữa các lệnh

Khi R lúc 0,5% lúc 3% vốn, trung bình R-multiple không còn phản ánh tiền thật. Hãy đặt stop loss theo điểm vô hiệu hóa của kịch bản và tính lot theo rủi ro cố định.

Câu Hỏi Thường Gặp Về Expectancy Trong Trading

Expectancy Bao Nhiêu Thì Gọi Là Tốt?

Không có ngưỡng chuẩn chung, nhưng điều kiện tối thiểu là expectancy dương sau chi phí trên một mẫu đủ lớn. Biên càng mỏng thì chi phí và sai số của mẫu càng dễ biến nó thành âm.

Tỷ Lệ Thắng Thấp Có Sao Không?

Không, nếu RR đủ lớn. Bảng ở trên cho thấy tỷ lệ thắng 30% với RR 1:3 vẫn có expectancy +0,20R. Cái giá là chuỗi thua dài, nên trader cần chịu được mặt tâm lý đó trước khi chọn kiểu hệ thống này.

Nên Tính Expectancy Bằng USD Hay Bằng R?

Nên dùng R để so sánh giữa các thời kỳ và các cặp tiền, dùng USD khi cần ước lượng số tiền theo kỳ. Hai cách cho cùng kết luận khi mức rủi ro mỗi lệnh ổn định.

Cần Bao Nhiêu Lệnh Để Tính Expectancy?

Không có con số cố định, nhưng 30 lệnh cho sai số tỷ lệ thắng khoảng ±18 điểm phần trăm ở mức tin cậy 95%, còn 100 lệnh giảm xuống khoảng ±10 điểm. Càng nhiều lệnh càng tốt, miễn là cùng một chiến lược.

Expectancy Có Thay Đổi Theo Thị Trường Không?

Có. Hệ thống ăn xu hướng thường yếu đi khi thị trường đi ngang, nên trader nên tính lại định kỳ, chẳng hạn mỗi 50 lệnh mới, và ghi lại ngày tính.

Kết Luận: Dùng Expectancy Để Đánh Giá Hệ Thống, Không Chỉ Nhìn Tỷ Lệ Thắng

Expectancy hữu ích khi trader nhìn đồng thời ba yếu tố: tỷ lệ thắng, lãi lỗ trung bình và chi phí giao dịch. Một con số dương trên mẫu nhỏ chưa phải bằng chứng, vì sai số mẫu có thể lớn hơn chính lợi thế đang đo.

Việc cần làm ngay gồm lọc 30 lệnh gần nhất của một chiến lược, tính ba thông số, áp công thức rồi ghi lại cùng ngày tính. Sau đó tiếp tục ghi nhật ký tới vài trăm lệnh trước khi tăng rủi ro. Nếu cần nền tảng cho phần tính lot và R, hãy bắt đầu từ bài quản lý vốn forex và quy tắc 1%.

Disclaimer: Nội dung được Backcom.io tổng hợp nhằm mục đích cung cấp thông tin và tham khảo, không phải lời khuyên đầu tư, khuyến nghị giao dịch hay tư vấn tài chính. Giao dịch forex và CFD có rủi ro cao, có thể mất toàn bộ vốn, các ví dụ số trong bài chỉ để minh họa phép tính.

Bài viết có hữu ích không?

Chia sẻ

Tham Gia Cộng Đồng Backcom.io

Cập nhật thông tin hoàn phí giao dịch, kinh nghiệm trade, ưu đãi từ sàn và kết nối với hàng ngàn trader trên toàn thế giới.

Theo dõi chúng tôi:

Backcom App

Theo Dõi Hoàn Phí Mỗi Ngày

Mọi khoản hoàn phí hiện rõ theo từng sàn, từng ngày. Quản lý ví và rút hoàn phí ở cùng một nơi.

Mở Backcom App
Xem tất cả