Trong thị trường crypto, giao dịch Futures luôn được xem là con đường “làm giàu nhanh” nhờ khả năng sử dụng đòn bẩy cao – nơi chỉ với một số vốn nhỏ, trader có thể kiểm soát vị thế lớn gấp hàng chục, thậm chí hàng trăm lần. Nhưng cũng chính tại đây, một thực tế khắc nghiệt đang tồn tại: khoảng 90% trader Futures thua lỗ và cháy tài khoản, phần lớn bắt nguồn từ việc lạm dụng đòn bẩy. Vậy đòn bẩy Futures trong giao dịch thực chất là gì, nó hoạt động ra sao, và vì sao lại trở thành “cái bẫy” khiến nhiều người mất tiền nhanh đến vậy?
Thông qua bài viết dưới đây được thực hiện bởi Backcom Vietnam sẽ giúp bạn hiểu rõ bản chất của đòn bẩy, những rủi ro ẩn sau nó và cách nhìn đúng để tránh trở thành một phần của con số 90% đầy cay đắng đó.
Đòn bẩy Futures là gì?
Đòn bẩy Futures (Futures Leverage) là công cụ trong giao dịch Futures cho phép trader mở vị thế lớn hơn nhiều lần so với số vốn thực có trong tài khoản. Thay vì phải sử dụng toàn bộ vốn để giao dịch, trader chỉ cần ký quỹ (margin) một phần nhỏ, phần còn lại được sàn giao dịch cung cấp nhằm khuếch đại quy mô lệnh.
Ví dụ, với đòn bẩy 10x, trader chỉ cần 100 USDT nhưng có thể mở vị thế Futures trị giá 1.000 USDT. Nếu giá di chuyển đúng hướng, lợi nhuận sẽ tăng nhanh theo tỷ lệ đòn bẩy. Ngược lại, nếu thị trường đi ngược kỳ vọng, thua lỗ cũng bị phóng đại tương ứng và có thể dẫn đến thanh lý (liquidation) – Mất gần như toàn bộ số tiền ký quỹ ban đầu.
Về bản chất, đòn bẩy Futures không tạo ra lợi nhuận, mà chỉ khuếch đại kết quả giao dịch. Chính đặc điểm này khiến đòn bẩy trở thành con dao hai lưỡi: giúp tối ưu vốn nếu sử dụng đúng cách, nhưng cũng là nguyên nhân chính khiến nhiều trader cháy tài khoản khi thiếu kiến thức quản lý rủi ro.
Đòn bẩy hoạt động như thế nào trong giao dịch Futures?
Sau khi hiểu đòn bẩy Futures là gì, bước tiếp theo trader cần nắm là cách đòn bẩy vận hành trong thực tế giao dịch. Trong Futures, đòn bẩy không hoạt động độc lập, mà gắn chặt với margin, giá vào lệnh, giá thanh lý và biến động thị trường.
Khi mở một vị thế Futures, hệ thống sẽ tự động tính:
- Số vốn ký quỹ (Initial Margin) bạn bỏ ra
- Tỷ lệ đòn bẩy bạn lựa chọn
- Giá thanh lý (Liquidation Price) tương ứng với mức rủi ro của vị thế
Đòn bẩy futures càng cao, khoảng cách giữa giá vào lệnh và giá thanh lý càng ngắn. Điều này đồng nghĩa với việc chỉ một biến động giá rất nhỏ cũng có thể khiến tài khoản bị thổi bay.
Ví dụ, cùng một vị thế:
- Trader dùng đòn bẩy 5x có thể chịu được biến động giá lớn hơn
- Trader dùng đòn bẩy 50x có thể bị thanh lý chỉ sau vài cú rung lắc nhẹ của thị trường
Trong giao dịch Futures, giá không cần đi sai xu hướng dài hạn để khiến trader thua lỗ. Chỉ cần một nhịp quét thanh khoản ngắn, đòn bẩy cao đã đủ kích hoạt thanh lý trước khi thị trường quay đầu.
Vì vậy, về bản chất, đòn bẩy quyết định “độ chịu đựng” của vị thế trước biến động giá, chứ không phải khả năng dự đoán đúng hay sai của trader. Đây cũng là lý do vì sao nhiều người đúng xu hướng, nhưng vẫn cháy tài khoản.
Vì sao đòn bẩy càng cao thì rủi ro càng lớn?
Điểm nguy hiểm nhất của đòn bẩy Futures không nằm ở việc giá đi ngược, mà nằm ở việc xác suất thua lỗ tăng mạnh theo từng mức đòn bẩy, ngay cả khi trader có tỷ lệ thắng tốt.
Trong giao dịch không đòn bẩy, một lệnh thua chỉ gây thiệt hại tương ứng với vốn bỏ ra. Nhưng trong Futures, đòn bẩy biến mỗi sai lầm nhỏ thành một cú đánh chí mạng, vì:
- Mỗi biến động bất lợi đều bị nhân nhiều lần
- Sai số trong điểm vào lệnh, stop-loss, timing bị phóng đại
- Trader buộc phải đúng nhanh, không có thời gian sửa sai
Ngoài ra, đòn bẩy futures cao còn kéo theo chi phí giao dịch tăng lên theo quy mô vị thế, bao gồm:
- Funding fee
- Phí mở/đóng lệnh
- Slippage khi thị trường biến động mạnh
Những chi phí này không gây cháy tài khoản ngay, nhưng chúng bào mòn lợi nhuận và đẩy xác suất thua lỗ lên cao theo thời gian, đặc biệt với trader giao dịch thường xuyên.
Về mặt thống kê, khi đòn bẩy futures càng cao:
- Biên độ sai cho phép càng nhỏ
- Xác suất tồn tại dài hạn của tài khoản càng thấp
- Trader cần tỷ lệ thắng gần như hoàn hảo chỉ để hòa vốn
Rủi ro của đòn bẩy futures cao không nằm ở một lệnh cụ thể mà nằm ở việc nó khiến toàn bộ hệ thống giao dịch của trader trở nên cực kỳ mong manh. Càng dùng đòn bẩy lớn, trader càng tiến gần đến một trò chơi mà chỉ cần một sai lầm là bị loại khỏi cuộc chơi.
Thanh lý (Liquidation) – “Án tử” của Trader Crypto dùng đòn bẩy
Trong giao dịch Futures, thanh lý (liquidation) là cơ chế tự động của sàn nhằm đóng cưỡng bức vị thế khi tài khoản không còn đủ tài sản đảm bảo để duy trì lệnh. Đây không phải là lựa chọn của trader, mà là hành động bắt buộc để sàn ngăn khoản lỗ vượt quá số tiền ký quỹ.
Điểm quan trọng cần hiểu là: thanh lý không xảy ra khi trader “thua nhiều”, mà xảy ra khi rủi ro vượt ngưỡng cho phép của hệ thống. Khi thị trường biến động bất lợi và margin giảm xuống dưới mức duy trì (maintenance margin), vị thế sẽ bị đóng ngay lập tức, bất kể trader còn tin rằng giá sẽ quay đầu hay không.
Trong thực tế, thanh lý Futures thường xảy ra rất nhanh vì:
- Thị trường crypto biến động mạnh trong thời gian ngắn
- Giá có thể bị quét sâu trong vài giây trước khi hồi lại
- Hệ thống thanh lý không chờ nến đóng, chỉ cần chạm ngưỡng là kích hoạt
Điều khiến thanh lý trở nên nguy hiểm là trader không mất tiền theo từng phần, mà thường mất phần lớn hoặc toàn bộ số vốn ký quỹ trong một lần duy nhất. Sau thanh lý, trader không còn vị thế, không còn cơ hội “gỡ”, và buộc phải nạp thêm tiền nếu muốn tiếp tục giao dịch.
Về bản chất, thanh lý là ranh giới cuối cùng của đòn bẩy Futures. Một khi đã chạm tới, mọi phân tích kỹ thuật, nhận định xu hướng hay niềm tin cá nhân đều trở nên vô nghĩa. Đây cũng chính là khoảnh khắc khiến đa số trader cháy tài khoản chỉ sau vài lệnh, dù trước đó vẫn giao dịch bình thường.
‼️Tham khảo: Tham gia cộng đồng chia sẻ kinh nghiệm giao dịch Futures và quản lý đòn bẩy tại Backcom Trading Club giúp trader hạn chế sai lầm tâm lý phổ biến
Vì sao thống kê cho thấy 90% trader Futures thua lỗ?
Con số 90% trader Futures thua lỗ không đến từ việc trader “quá kém”, mà đến từ bản chất bất đối xứng của thị trường Futures – nơi luật chơi được thiết kế bất lợi cho số đông, đặc biệt là trader cá nhân.
Thứ nhất, Futures là zero-sum game (trò chơi tổng bằng 0). Để một người thắng lớn, phải có rất nhiều người thua. Trong môi trường sử dụng đòn bẩy cao, người thua không chỉ thua chậm, mà bị loại khỏi cuộc chơi rất nhanh, khiến tỷ lệ sống sót dài hạn cực thấp.
Thứ hai, đa số trader bước vào Futures với kỳ vọng sai lầm: muốn kiếm lợi nhuận nhanh, vốn nhỏ nhưng đánh lớn. Điều này khiến họ:
- Giao dịch quá thường xuyên (overtrading)
- Chấp nhận rủi ro vượt khả năng chịu đựng
- Không có lợi thế thống kê dài hạn
Thứ ba, tâm lý là nguyên nhân giết chết trader nhiều hơn phân tích sai. Khi giao dịch Futures:
- Thua → muốn gỡ nhanh → tăng khối lượng
- Thắng → tự tin quá mức → tăng đòn bẩy futures
- Chuỗi cảm xúc này phá vỡ mọi kế hoạch ban đầu
Thứ tư, phần lớn trader không có hệ thống giao dịch bền vững, mà chỉ phản ứng theo thị trường. Trong khi đó, Futures đòi hỏi:
- Kỷ luật nghiêm ngặt
- Quản lý vốn chặt chẽ
- Tư duy xác suất, không phải “đoán đúng – đoán sai”
Cuối cùng, thời gian đứng về phía sàn giao dịch, không đứng về phía trader thiếu kinh nghiệm. Phí giao dịch, funding fee và sai lầm lặp đi lặp lại khiến tài khoản bị bào mòn dần, cho đến khi chỉ cần một chuỗi thua là đủ “kết liễu”.
Tóm lại, 90% trader Futures thua lỗ không phải vì họ không biết vào lệnh, mà vì họ tham gia một cuộc chơi đòi hỏi trình độ, kỷ luật và tâm lý vượt xa kỳ vọng ban đầu. Futures không tha thứ cho sai lầm lặp lại — và thị trường luôn đủ kiên nhẫn để chờ trader mắc sai lầm đó.
Làm sao dùng đòn bẩy để sống sót thay vì cháy tài khoản?
Đòn bẩy Futures không phải kẻ thù, nhưng nó chỉ phù hợp với những trader xem mục tiêu sống sót là ưu tiên số một. Phần lớn tài khoản bị cháy không phải vì một lệnh sai, mà vì chuỗi quyết định sai lặp lại trong môi trường đòn bẩy cao. Muốn tồn tại, trader cần thay đổi hoàn toàn cách tiếp cận.
Trước hết, hãy coi đòn bẩy là công cụ quản lý vốn, không phải công cụ làm giàu nhanh. Đòn bẩy chỉ nên dùng để tối ưu vị thế, không phải để “đánh to” với số vốn nhỏ. Trader sống sót thường sử dụng đòn bẩy vừa phải và chủ động kiểm soát rủi ro trên từng lệnh, thay vì đặt cược cả tài khoản.
Tiếp theo, quản lý rủi ro phải đứng trên mọi phân tích. Mỗi giao dịch cần được xác định trước:
- Mức lỗ tối đa chấp nhận được
- Kịch bản xấu nhất nếu thị trường đi ngược
- Tỷ lệ rủi ro/lợi nhuận hợp lý để tồn tại dài hạn
Nếu một lệnh có thể khiến tài khoản tổn thất nặng chỉ sau một biến động ngắn, thì đó không phải là giao dịch, mà là đánh bạc.
Ngoài ra, trader cần học cách giảm tần suất giao dịch. Futures không yêu cầu phải vào lệnh liên tục. Ngược lại, càng giao dịch nhiều, xác suất sai lầm càng lớn, trong khi chi phí và áp lực tâm lý tăng lên. Sống sót trong Futures là trò chơi của kiên nhẫn, không phải tốc độ. Một trong những giải pháp được nhiều trader sử dụng hiện nay là nền tảng hoàn phí giao dịch Futures tại Backcom App, giúp giảm áp lực chi phí khi sử dụng đòn bẩy futures.
Cuối cùng, hãy chấp nhận một sự thật quan trọng: kiếm tiền là hệ quả, không phải mục tiêu ban đầu. Trader tồn tại đủ lâu sẽ có cơ hội tối ưu chiến lược, điều chỉnh sai lầm và tích lũy lợi thế. Trader cháy tài khoản thì không.
Các câu hỏi thường gặp về đòn bẩy Futures (FAQ)
1. Đòn bẩy bao nhiêu thì dễ bị cháy tài khoản nhất?
Đòn bẩy từ 20x trở lên khiến giá thanh lý rất gần điểm vào lệnh. Chỉ cần một nhịp rung lắc ngắn của thị trường cũng đủ kích hoạt thanh lý, dù xu hướng tổng thể chưa hề sai. Đây là mức đòn bẩy khiến đa số trader cháy tài khoản nhanh nhất.
2. Vì sao đòn bẩy cao khiến trader “đúng xu hướng vẫn thua”?
Vì đòn bẩy cao làm biên độ chịu đựng cực nhỏ. Thị trường chỉ cần quét thanh khoản trong thời gian ngắn là vị thế đã bị đóng, trước khi giá quay lại đúng hướng. Đòn bẩy không đo khả năng phân tích, mà đo khả năng chịu rung lắc.
3. Đòn bẩy có liên quan gì đến chi phí giao dịch Futures?
Đòn bẩy càng cao → quy mô vị thế càng lớn → phí mở/đóng lệnh và funding fee càng nhiều. Điều này buộc trader phải dùng đòn bẩy cao hơn để “bù phí”, tạo thành vòng xoáy rủi ro rất dễ dẫn đến cháy tài khoản.
4. Đòn bẩy thấp có giúp giảm nguy cơ thanh lý không?
Có. Đòn bẩy thấp giúp giá thanh lý cách xa điểm vào lệnh, cho phép trader giữ vị thế qua những biến động ngắn hạn. Khi không bị áp lực thanh lý, trader ít bị ép phải tăng đòn bẩy hoặc vào lệnh vội vàng.
5. Hoàn phí giao dịch giúp trader dùng đòn bẩy an toàn hơn như thế nào?
Khi được hoàn lại một phần phí, trader không cần tăng đòn bẩy để bù chi phí giao dịch. Điều này cho phép giữ đòn bẩy thấp hơn, giảm rủi ro thanh lý nhưng vẫn duy trì hiệu quả lợi nhuận ròng theo thời gian.
6. Vì sao tối ưu phí là yếu tố quan trọng khi dùng đòn bẩy Futures?
Đòn bẩy khuếch đại cả lợi nhuận lẫn chi phí. Nếu không tối ưu phí, trader buộc phải mạo hiểm hơn để hòa vốn. Các giải pháp hoàn phí giao dịch như Backcom Vietnam giúp giảm áp lực chi phí, từ đó cho phép trader kiểm soát đòn bẩy tốt hơn và tồn tại lâu hơn trong Futures.
Trader sử dụng Futures trên OKX có thể kết hợp đòn bẩy thấp và giải pháp hoàn phí để giảm áp lực chi phí dài hạn. Chi tiết chương trình hoàn phí tại Backcom OKX.
Kết luận
Đòn bẩy Futures trong giao dịch không xấu, nhưng nó chỉ thực sự phát huy giá trị khi trader hiểu rõ mình đang đánh đổi điều gì. Đòn bẩy càng cao, biên độ sai lầm càng nhỏ, chi phí càng bị khuếch đại và ranh giới giữa một lệnh thua thông thường với cháy tài khoản càng mong manh. Thực tế 90% trader Futures thua lỗ không đến từ việc họ không biết phân tích, mà đến từ việc lạm dụng đòn bẩy trong một môi trường đầy biến động và chi phí ẩn.
Muốn tồn tại lâu dài với Futures, trader cần thay đổi tư duy: ưu tiên sống sót trước, tối ưu chi phí, kiểm soát rủi ro và chỉ sử dụng đòn bẩy như một công cụ hỗ trợ, không phải vũ khí “đánh nhanh, thắng lớn”. Khi chi phí được kiểm soát và áp lực đòn bẩy giảm xuống, trader mới có đủ không gian để xây dựng chiến lược bền vững và phát triển lợi nhuận theo thời gian.
Backcom Vietnam hy vọng bài viết này giúp bạn nhìn đúng bản chất của đòn bẩy Futures và tránh trở thành một phần của con số 90% đầy cay đắng đó.
Chúc bạn giao dịch tỉnh táo, quản trị rủi ro tốt và vững vàng trên hành trình dài hạn với thị trường crypto.
